ความผิดเกี่ยวกับเสรีภาพ อยู่ประมวลกฎหมายอาญา ภาค 2 ลักษณะ 11 นับตั้งแต่มาตรา 309 ถึงมาตรา 333 จำนวนทั้งสิ้น 25 มาตรา แบ่งออกเป็น 2 เรื่อง คือ หนึ่ง ความผิดต่อเสรีภาพ และสอง ความผิดฐานพรากเด็ก ผู้เยาว์ และพาหรือส่งคนออกไปนอกราชอาณาจักร

หัวข้อ

  1. ความผิดต่อเสรีภาพ
    1. ข่มขืนใจผู้อื่นให้กระทำการ ไม่กระทำการหรือจำยอมต่อสิ่งใด
      1. บทบัญญัติทั่วไป มาตรา 309 วรรคแรก
      2. เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 309 วรรคสอง
    2. หน่วงเหนี่ยว หรือกักขังผู้อื่นหรือกระทำให้ผู้อื่นปราศจากเสรีภาพในร่างกาย
      1. บทบัญญัติทั่วไป มาตรา 310
      2. เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 310 วรรคท้าย
      3. บทบัญญัติพิเศษ มาตรา 310 ทวิ
      4. เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 312 ทวิ
    3. กระทำโดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถูกหน่วงเหนี่ยวหรือถูกกักขังหรือต้องปราศจากเสรีภาพในร่างกาย
      1. บทบัญญัติทั่วไป มาตรา 311 วรรคแรก
      2. เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 311 วรรคท้าย
    4. ความผิดต่อเสรีภาพซึ่งอาจยอมความได้ มาตา 321
    5. เอาคนลงเป็นทาส หรือให้มีฐานคล้ายทาส
      1. ความผิดตามมาตรา 312
      2. เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 312 ทวิ
    6. รับไว้ จำหน่าย เป็นธุระจัดหา ล่อไป หรือพาไปซึ่งบุคคลอายุเกินสิบห้าปีแต่ยังไม่เกินสิบแปดปีโดยทุจริต
      1. ความผิดตามมาตรา 312 ตรี วรรคแรก
      2. เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 312 ตรี วรรคสอง
    7. เอาคนไปหรือหน่วงเหนี่ยวหรือกักขังผู้อื่นเพื่อให้ได้มาซึ่งค่าไถ่
      1. บทบัญญัติทั่วไป มาตรา 313
      2. เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 313 วรรคสอง
      3. เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 313 วรรคสาม
      4. ผู้สนับสนุนเพื่อให้ได้มาซึ่งค่าไถ่ มาตรา 314
      5. กระทำการเป็นคนกลางในเรื่องเรียกค่าไถ่ 315
      6. เหตุที่ทำให้รับโทษน้อยลง มาตรา 316
  2. ความผิดฐานพรากเด็ก ผู้เยาว์และพาหรือส่งคนออกไปนอกราชอาณาจักร
    1. พรากเด็กอายุไม่เกินสิบห้าปี
      1. ผู้พรากเด็ก มาตรา 317 วรรคแรก
      2. ผู้ซื้อ ผู้จำหน่ายหรือรับตัวเด็ก มาตรา 317 วรรคสอง
      3. เหตุที่ทำให้โทษหนักขึ้น มาตรา 317 วรรคท้าย
    2. พรากผู้เยาว์อายุไม่เกินสิบแปดปีโดยผู้เยาว์ไม่เต็มใจ
      1. ผู้พรากผู้เยาว์ มาตรา 318
      2. ผู้ซื้อ จำหน่ายหรือรับตัวผู้เยาว์ มาตรา 318 วรรคสอง
      3. เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 318 วรรคท้าย
    3. พรากผู้เยาว์อายุไม่เกินสิบแปดปีโดยผู้เยาว์เต็มใจ
      1. ผู้พรากผู้เยาว์ มาตรา 319
      2. ผู้ซื้อ จำหน่าย หรือรับตัวผู้เยาว์ มาตรา319 วรรคท้าย
    4. พาหรือส่งคนออกไปนอกราชอาณาจักร
      1. บทบัญญัติทั่วไป มาตรา 320
      2. เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 320 วรรคท้าย

คำอธิบายเรียงรายมาตรา

ความผิดต่อเสรีภาพ

ข่มขืนใจผู้อื่นให้กระทำการ ไม่กระทำการหรือจำยอมต่อสิ่งใด

บทบัญญัติทั่วไป มาตรา 309 วรรคแรก

มาตรา ๓๐๙  ผู้ใดข่มขืนใจผู้อื่นให้กระทำการใด ไม่กระทำการใด หรือจำยอมต่อสิ่งใด โดยทำให้กลัวว่าจะเกิดอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย เสรีภาพ ชื่อเสียงหรือทรัพย์สินของผู้ถูกข่มขืนใจนั้นเองหรือของผู้อื่น หรือโดยใช้กำลังประทุษร้ายจนผู้ถูกข่มขืนใจต้องกระทำการนั้น ไม่กระทำการนั้นหรือจำยอมต่อสิ่งนั้น ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาทหรือทั้งจำทั้งปรับ

เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 309 วรรคสอง

ถ้าความผิดตามวรรคแรกได้กระทำโดยมีอาวุธ หรือโดยร่วมกระทำความผิดด้วยกันตั้งแต่ห้าคนขึ้นไป หรือได้กระทำเพื่อให้ผู้ถูกข่มขืนใจทำ ถอน ทำให้เสียหาย หรือทำลายเอกสารสิทธิอย่างใด ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับถ้ากระทำโดยอ้างอำนาจอั้งยี่หรือซ่องโจร ไม่ว่าอั้งยี่หรือซ่องโจรนั้นจะมีอยู่หรือไม่ ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงเจ็ดปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท

หน่วงเหนี่ยว หรือกักขังผู้อื่นหรือกระทำให้ผู้อื่นปราศจากเสรีภาพในร่างกาย

บทบัญญัติทั่วไป มาตรา 310

มาตรา ๓๑๐  ผู้ใดหน่วงเหนี่ยวหรือกักขังผู้อื่น หรือกระทำด้วยประการใดให้ผู้อื่นปราศจากเสรีภาพในร่างกาย ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาทหรือทั้งจำทั้งปรับ

เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 310 วรรคท้าย

ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคแรก เป็นเหตุให้ผู้ถูกหน่วงเหนี่ยวถูกกักขังหรือต้องปราศจากเสรีภาพในร่างกายนั้นถึงแก่ความตาย หรือรับอันตรายสาหัส ผู้กระทำต้องระวางโทษดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๙๐ มาตรา ๒๙๗ หรือมาตรา ๒๙๘ นั้น

บทบัญญัติพิเศษ มาตรา 310 ทวิ

มาตรา ๓๑๐ ทวิ  ผู้ใดหน่วงเหนี่ยวหรือกักขังผู้อื่น หรือกระทำด้วยประการใดให้ผู้อื่นปราศจากเสรีภาพในร่างกาย และให้ผู้อื่นนั้นกระทำการใดให้แก่ผู้กระทำหรือบุคคลอื่น ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี และปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท

เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 312 ทวิ

มาตรา ๓๑๒ ทวิ  ถ้าการกระทำความผิดตามมาตรา ๓๑๐ ทวิ หรือมาตรา ๓๑๒ เป็นการกระทำต่อเด็กอายุยังไม่เกินสิบห้าปี ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบปี และปรับไม่เกินสองแสนบาท

ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคแรก หรือมาตรา ๓๑๐ ทวิ หรือมาตรา ๓๑๒ เป็นเหตุให้ผู้ถูกกระทำ

(๑) รับอันตรายแก่กายหรือจิตใจ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงสิบห้าปี และปรับไม่เกินสามแสนบาท

(๒) รับอันตรายสาหัส ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่เจ็ดปีถึงยี่สิบปี

(๓) ถึงแก่ความตาย ผู้กระทำต้องระวางโทษประหารชีวิต จำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่สิบห้าปีถึงยี่สิบปี

กระทำโดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถูกหน่วงเหนี่ยวหรือถูกกักขังหรือต้องปราศจากเสรีภาพในร่างกาย

บทบัญญัติทั่วไป มาตรา 311 วรรคแรก

มาตรา ๓๑๑  ผู้ใดกระทำโดยประมาท และการกระทำนั้นเป็นเหตุให้ผู้อื่นถูกหน่วงเหนี่ยว ถูกกักขัง หรือต้องปราศจากเสรีภาพในร่างกาย ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 311 วรรคท้าย

ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคแรก เป็นเหตุให้ผู้ถูกหน่วงเหนี่ยวถูกกักขัง หรือต้องปราศจากเสรีภาพในร่างกายนั้นถึงแก่ความตายหรือรับอันตรายสาหัส ผู้กระทำต้องระวางโทษดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๙๑ หรือมาตรา ๓๐๐

ความผิดต่อเสรีภาพซึ่งอาจยอมความได้ มาตา 321

มาตรา ๓๒๑  ความผิดตามมาตรา ๓๐๙ วรรคแรก มาตรา ๓๑๐ วรรคแรก และมาตรา ๓๑๑ วรรคแรก เป็นความผิดอันยอมความได้

มาตรา ๓๒๑/๑  การกระทำความผิดตามมาตรา ๓๑๒ ตรี วรรคสอง และมาตรา ๓๑๗ หากเป็นการกระทำต่อเด็กอายุไม่เกินสิบสามปี ห้ามอ้างความไม่รู้อายุของเด็กเพื่อให้พ้นจากความผิดนั้น

เอาคนลงเป็นทาส หรือให้มีฐานะคล้ายทาส

ความผิดตามมาตรา 312

มาตรา ๓๑๒  ผู้ใดเพื่อจะเอาคนลงเป็นทาส หรือให้มีฐานะคล้ายทาส นำเข้าในหรือส่งออกไปนอกราชอาณาจักร พามาจากที่ใด ซื้อ ขาย จำหน่าย รับหรือหน่วงเหนี่ยวซึ่งบุคคลหนึ่งบุคคลใด ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินเจ็ดปี และปรับไม่เกินหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท

เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 312 ทวิ

มาตรา ๓๑๒ ทวิ  ถ้าการกระทำความผิดตามมาตรา ๓๑๐ ทวิ หรือมาตรา ๓๑๒ เป็นการกระทำต่อเด็กอายุยังไม่เกินสิบห้าปี ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบปี และปรับไม่เกินสองแสนบาท

ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคแรก หรือมาตรา ๓๑๐ ทวิ หรือมาตรา ๓๑๒ เป็นเหตุให้ผู้ถูกกระทำ

(๑) รับอันตรายแก่กายหรือจิตใจ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงสิบห้าปี และปรับไม่เกินสามแสนบาท

(๒) รับอันตรายสาหัส ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่เจ็ดปีถึงยี่สิบปี

(๓) ถึงแก่ความตาย ผู้กระทำต้องระวางโทษประหารชีวิต จำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่สิบห้าปีถึงยี่สิบปี

รับไว้ จำหน่าย เป็นธุระจัดหา ล่อไป หรือพาไปซึ่งบุคคลอายุเกินสิบห้าปีแต่ยังไม่เกินสิบแปดปีโดยทุจริต

ความผิดตามมาตรา 312 ตรี วรรคแรก

มาตรา ๓๑๒ ตรี  ผู้ใดโดยทุจริตรับไว้ จำหน่าย เป็นธุระจัดหา ล่อไป หรือพาไปซึ่งบุคคลอายุเกินสิบห้าปีแต่ยังไม่เกินสิบแปดปี แม้ผู้นั้นจะยินยอมก็ตาม ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 312 ตรี วรรคสอง

ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคแรกเป็นการกระทำแก่เด็กอายุยังไม่เกินสิบห้าปี ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินเจ็ดปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

เอาคนไปหรือหน่วงเหนี่ยวหรือกักขังผู้อื่นเพื่อให้ได้มาซึ่งค่าไถ่

บทบัญญัติทั่วไป มาตรา 313

มาตรา ๓๑๓  ผู้ใดเพื่อให้ได้มาซึ่งค่าไถ่

(๑) เอาตัวเด็กอายุไม่เกินสิบห้าปีไป

(๒) เอาตัวบุคคลอายุกว่าสิบห้าปีไป โดยใช้อุบายหลอกลวง ขู่เข็ญ ใช้กำลังประทุษร้าย ใช้อำนาจครอบงำผิดคลองธรรม หรือใช้วิธีข่มขืนใจด้วยประการอื่นใด หรือ

(๓) หน่วงเหนี่ยวหรือกักขังบุคคลใด

ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สิบห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่สามแสนบาทถึงสี่แสนบาท หรือจำคุกตลอดชีวิต หรือประหารชีวิต

เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 313 วรรคสอง

ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคแรกเป็นเหตุให้ผู้ถูกเอาตัวไป ผู้ถูกหน่วงเหนี่ยว หรือผู้ถูกกักขังนั้นรับอันตรายสาหัส หรือเป็นการกระทำโดยทรมาน หรือโดยทารุณโหดร้าย จนเป็นเหตุให้ผู้ถูกกระทำนั้นรับอันตรายแก่กาย หรือจิตใจ ผู้กระทำต้องระวางโทษประหารชีวิต หรือจำคุกตลอดชีวิต

เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 313 วรรคสาม

ถ้าการกระทำความผิดนั้นเป็นเหตุให้ผู้ถูกเอาตัวไป ผู้ถูกหน่วงเหนี่ยว หรือผู้ถูกกักขังนั้นถึงแก่ความตาย ผู้กระทำต้องระวางโทษประหารชีวิต

ผู้สนับสนุนเพื่อให้ได้มาซึ่งค่าไถ่ มาตรา 314

มาตรา ๓๑๔  ผู้ใดเป็นผู้สนับสนุนในการกระทำความผิดตามมาตรา ๓๑๓ ต้องระวางโทษเช่นเดียวกับตัวการในความผิดนั้น

กระทำการเป็นคนกลางในเรื่องเรียกค่าไถ่ 315

มาตรา ๓๑๕  ผู้ใดกระทำการเป็นคนกลาง โดยเรียก รับหรือยอมจะรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อย่างใดที่มิควรได้จากผู้กระทำความผิดตามมาตรา ๓๑๓ หรือจากผู้ที่จะให้ค่าไถ่ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สิบห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่สามแสนบาทถึงสี่แสนบาท หรือจำคุกตลอดชีวิต

เหตุที่ทำให้รับโทษน้อยลง มาตรา 316

มาตรา ๓๑๖  ถ้าผู้กระทำความผิดตามมาตรา ๓๑๓ มาตรา ๓๑๔ หรือมาตรา ๓๑๕ จัดให้ผู้ถูกเอาตัวไป ผู้ถูกหน่วงเหนี่ยวหรือผู้ถูกกักขังได้รับเสรีภาพก่อนศาลชั้นต้นพิพากษา โดยผู้นั้นมิได้รับอันตรายสาหัสหรือตกอยู่ในภาวะอันใกล้จะเป็นอันตรายต่อชีวิต ให้ลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้ แต่ไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่ง

ความผิดฐานพรากเด็ก ผู้เยาว์และพาหรือส่งคนออกไปนอกราชอาณาจักร

พรากเด็กอายุไม่เกินสิบห้าปี

ผู้พรากเด็ก มาตรา 317 วรรคแรก

มาตรา ๓๑๗  ผู้ใดโดยปราศจากเหตุอันสมควร พรากเด็กอายุยังไม่เกินสิบห้าปีไปเสียจากบิดามารดา ผู้ปกครอง หรือผู้ดูแล ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบห้าปี และปรับตั้งแต่หกหมื่นบาทถึงสามแสนบาท

ผู้ซื้อ ผู้จำหน่ายหรือรับตัวเด็ก มาตรา 317 วรรคสอง

ผู้ใดโดยทุจริต ซื้อ จำหน่าย หรือรับตัวเด็กซึ่งถูกพรากตามวรรคแรก ต้องระวางโทษเช่นเดียวกับผู้พรากนั้น

เหตุที่ทำให้โทษหนักขึ้น มาตรา 317 วรรคท้าย

ถ้าความผิดตามมาตรานี้ได้กระทำเพื่อหากำไร หรือเพื่อการอนาจาร ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท

พรากผู้เยาว์อายุไม่เกินสิบแปดปีโดยผู้เยาว์ไม่เต็มใจ

ผู้พรากผู้เยาว์ มาตรา 318

มาตรา ๓๑๘  ผู้ใดพรากผู้เยาว์อายุกว่าสิบห้าปี แต่ยังไม่เกินสิบแปดปีไปเสีย จากบิดามารดา ผู้ปกครอง หรือผู้ดูแล โดยผู้เยาว์นั้นไม่เต็มใจไปด้วย ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่สี่หมื่นบาทถึงสองแสนบาท

ผู้ซื้อ จำหน่ายหรือรับตัวผู้เยาว์ มาตรา 318 วรรคสอง

ผู้ใดโดยทุจริต ซื้อ จำหน่าย หรือรับตัวผู้เยาว์ซึ่งถูกพรากตามวรรคแรก ต้องระวางโทษเช่นเดียวกับผู้พรากนั้น

เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 318 วรรคท้าย

ถ้าความผิดตามมาตรานี้ได้กระทำเพื่อหากำไร หรือเพื่อการอนาจาร ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบห้าปี และปรับตั้งแต่หกหมื่นบาทถึงสามแสนบาท

พรากผู้เยาว์อายุไม่เกินสิบแปดปีโดยผู้เยาว์เต็มใจ

ผู้พรากผู้เยาว์ มาตรา 319

มาตรา ๓๑๙  ผู้ใดพรากผู้เยาว์อายุกว่าสิบห้าปี แต่ยังไม่เกินสิบแปดปีไปเสียจากบิดามารดา ผู้ปกครอง หรือผู้ดูแล เพื่อหากำไร หรือเพื่อการอนาจาร โดยผู้เยาว์นั้นเต็มใจไปด้วย ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่สี่หมื่นบาทถึงสองแสนบาท

ผู้ซื้อ จำหน่าย หรือรับตัวผู้เยาว์ มาตรา319 วรรคท้าย

ผู้ใดโดยทุจริต ซื้อ จำหน่าย หรือรับตัวผู้เยาว์ซึ่งถูกพรากตามวรรคแรก ต้องระวางโทษเช่นเดียวกับผู้พรากนั้น

พาหรือส่งคนออกไปนอกราชอาณาจักร

บทบัญญัติทั่วไป มาตรา 320

มาตรา ๓๒๐  ผู้ใดใช้อุบายหลอกลวง ขู่เข็ญ ใช้กำลังประทุษร้าย ใช้อำนาจครอบงำผิดคลองธรรม หรือใช้วิธีข่มขืนใจด้วยประการอื่นใด พาหรือส่งคนออกไปนอกราชอาณาจักร ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีถึงสิบปี หรือปรับตั้งแต่สี่หมื่นบาทถึงสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

เหตุที่ทำให้รับโทษหนักขึ้น มาตรา 320 วรรคท้าย

ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคแรกได้กระทำเพื่อให้ผู้ถูกพาหรือส่งไปนั้นตกอยู่ในอำนาจของผู้อื่นโดยมิชอบด้วยกฎหมาย หรือเพื่อละทิ้งให้เป็นคนอนาถา ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบห้าปี และปรับตั้งแต่หกหมื่นบาทถึงสามแสนบาท